|
| | Het
gebruik van medicijnen bij eenmaal geconstateerde hoogteziekte luistert nauw.
Slik nooit zo maar wat, en als de diagnose vrij zeker is, volg dan precies wat
hieronder is aangegeven. Denk nooit dat je in jouw geval ook wel met wat minder
pillen af kan! Bij twijfel moet je helaas soms het risico nemen op ongewenste
bijwerkingen, en het aangegeven medicijn slikken. Dan zeker altijd ook afdalen.
Voor kinderen gelden andere hoeveelheden, en ook deze zo goed en nauwkeurig
mogelijk volgen.
Samenvattende
aanbevelingen voor preventie en behandeling van hoogteziekte (actueel per 2008)
|
Indicatie voor medicinale preventie van
AMS, starten 1 dag voor de stijging
Preventie van HAPE en HACE |
1. Hoog (boven 2500 m) invliegen vanuit
zeeniveau: acetazolamide XE "acetazolamide"
250 mg b.i.d., voor 2-3 dagen,
afhankelijk van verder klimschema
2. Gemiddelde stijgsnelheid (boven 2500
m) ‘gedwongen’ boven de 600 m per
dag (slaaphoogteverschil): acetazolamide
250 mg b.i.d. voor de duur van de snelle
stijging plus een dag
3. Gebleken persoonlijke gevoeligheid
voor AMS (meerdere trips): acetazolamide XE "acetazolamide"
250 mg tweemaal daags afhankelijk van klimschema;
steeds vaker wordt een lagere dosis geadviseerd: 375 mg per dag (250 mg
in de morgen en 125 mg in de avond).
Corticosteroiden zijn effectief als preventiemiddel, zowel voor AMS als voor
HAPE en HACE, maar niet het middel van eerste keuze en niet voor
toeristen. Pulmonale vaatverwijders als nifedipine zijn preventief werkzaam bij HAPE
maar niet geschikt voor toeristen. |
|
Milde acute hoogteziekte, AMS-score 3 of
4 (op basis van de Lake Louise Scorelijst) |
Curatief: rust, rustdag inlassen,
paracetamol bij hoofdpijn, desgewenst anti-emetica. Ernstige hoofdpijn:
tevens acetazolamide 250 mg binnen
24 uur na ontstaan klachten en vervolgens 250 mg per 8 uur voor 1-2
dagen |
|
Ernstige acute hoogteziekte en/of
hersenoedeem (HACE), AMS-score ≥5
|
Afdalen; indien niet direct mogelijk:
zuurstof, flowrate uit fles initieel zo hoog mogelijk (6-10 l/min) en na
herstel cyanose of arteriële zuurstof-saturatie (HbSaO2) ≥90%
enige uren 2-4 l/min constant of (bij beperkte beschikbaarheid) met
intervallen op geleide van HbSaO2% of klinische conditie
XE "conditie"
. Kunstmatige afdaling in hyperbare
druktent als alternatief, na verbetering conditie altijd afdalen.
Beschermen tegen afkoeling. Voorts: klinische hulp zoeken en intussen:
- dexamethason startdosis 8 mg (bij voorkeur intraveneus of
intramusculair, anders oraal) en vervolgen met 4 mg oraal per 6 uur;
- acetazolamide 250 mg b.i.d.
|
|
Longoedeem
(HAPE)
|
Preventief: bij hoge uitzondering:
nifedipine 20 mg slow release per 8 uur, enige dagen voor de stijging
aanvangen. Beschermen tegen afkoeling. Steroïden (8 mg 2dd) zijn zeer
waarschijnlijk ook effectief. Of ook acetazoalmide preventief werkt op
HAPE is nog onderwerp van studie.
Curatief: afdalen. Zuurstof (fles of
druktent, dosering als bij hersenoedeem) indien afdaling niet direct
mogelijk is. Tevens nifedipine 10
mg p.o. of sublinguaal (gebroken capsule) initieel, vervolgen met 20 mg
slow-release per 6 uur, klinische hulp zoeken, patiënt in half zittende
houding. Beschermen tegen afkoeling. Alternatief voor nifedipine zijn
andere pulmonale vaatverwijders (phosphodiesterase-5 remmers als
tadalafil, sildenafil) en β2-adrenerge agonisten (salbutamol). |
|
Ernstige klachten passend bij
hoogteziekte, diagnose niet duidelijk
|
Handelen alsof zowel longoedeem als
hersenoedeem aanwezig zijn (dus afdalen, en als medicatie zowel
acetazolamide, nifedipine als
dexamethason, naast eventueel zuurstof als boven) |
NB: De auteur wijst er op
dat de uit de geneeskunde steeds nieuwe inzichten voortkomen die bovenstaande
gegevens kunnen achterhalen. De auteur kan geen verantwoordelijkheid nemen voor
onjuiste informatie. Altijd bij de eigen huisarts of specialist informeren welke
medicijnen je mag gebruiken, en in welke dosis! |
