|
| | Het
gebruik van medicijnen bij eenmaal geconstateerde hoogteziekte luistert nauw.
Slik nooit zo maar wat, en als de diagnose vrij zeker is, volg dan precies wat
hieronder is aangegeven. Denk nooit dat je in jouw geval ook wel met wat minder
pillen af kan! Bij twijfel moet je helaas soms het risico nemen op ongewenste
bijwerkingen, en het aangegeven medicijn slikken. Dan zeker altijd ook afdalen.
Voor kinderen gelden andere hoeveelheden, en ook deze zo goed en nauwkeurig
mogelijk volgen.
Samenvattende
aanbevelingen voor preventie en behandeling van hoogteziekte (actueel per 2008)
|
Acute hoogteziekte (AMS) en hersenoedeem
(HACE)
Indicatie voor medicinale preventie van
AMS, starten 1 dag voor de stijging. Verlaagt mogelijk ook de
incidentie van HACE.
Alternatief ter preventie van AMS, HACE
en HAPE |
1. Hoog (boven 2500 m) invliegen vanuit
zeeniveau: acetazolamide XE "acetazolamide" 5mg/kg per dag in 2 doses,
voor 2-3 dagen, afhankelijk van verder klimschema. Voor de meeste
volwassenen betekent dat 250 mg ’s-morgens en 125mg ’s-avonds.
2. Gemiddelde stijgsnelheid (boven 2500
m) ‘gedwongen’ boven de 600 m per dag (slaaphoogteverschil): dosering
zie boven, tijdens de snelle stijging plus een dag.
3. Gebleken persoonlijke gevoeligheid
voor AMS (meerdere trips): acetazolamide XE "acetazolamide" (dosering
zie boven) afhankelijk van klimschema.
Corticosteroïden zijn effectief als
preventicum, zowel voor AMS als voor HACE en waarschijnlijk ook voor
HAPE, maar niet het middel van eerste keuze. Pulmonale vaatverwijders
als nifedipine zijn preventief werkzaam bij HAPE. |
|
Milde acute hoogteziekte, AMS-score 3 of
4 (op basis van de Lake Louise Scorelijst, zie bijlage 1) |
Curatief: rustdag inlasten, paracetamol
bij hoofdpijn, desgewenst anti-emetica. Acetazolamide 250 mg binnen 24
uur na ontstaan klachten als paracetamol niet helpt, en vervolgens 250
mg b.i.d.. en rusten, afdalen als hoofdpijn niet verdwijnt. |
|
Ernstige acute hoogteziekte en/of
hersenoedeem (HACE), AMS-score ≥5
|
Afdalen; indien niet direct mogelijk:
zuurstof, flowrate uit fles initieel zo hoog mogelijk (6-10 l/min) en na
herstel cyanose of arteriële zuurstofsaturatie (HbSaO2) ≥
90% enige uren 2-4 l/min constant of (bij beperkte beschikbaarheid) met
intervallen op geleide van HbSaO2% of klinische conditie XE
"conditie" . Kunstmatige afdaling in hyperbare druktent als alternatief,
na verbetering conditie altijd afdalen. Beschermen tegen afkoeling.
Voorts: klinische hulp zoeken en intussen: ·- dexamethason startdosis 8
mg (bij voorkeur intraveneus of intramusculair, anders oraal) en
vervolgen met 4 mg oraal per 6 uur;
- acetazolamide 250 mg b.i.d.
|
|
Longoedeem
(HAPE)
|
Preventief: bij hoge uitzondering:
nifedipine XE "nifedipine" 20 mg slow release per 8 uur, enige dagen
voor de stijging aanvangen. Beschermen tegen afkoeling. Steroïden (8 mg
2dd) zijn waarschijnlijk ook effectief. Of ook acetazolamide preventief
werkt op HAPE is nog onderwerp van studie.
Curatief: afdalen. Zuurstof (fles of
druktent, dosering als bij hersenoedeem) indien afdaling niet direct
mogelijk is. Tevens nifedipine XE "nifedipine" 10 mg p.o. of
sublinguaal (gebroken capsule) initieel, vervolgen met 20 mg
slow-release per 6 uur, klinische hulp zoeken, patiënt in half zittende
houding. Beschermen tegen afkoeling. Alternatief voor nifedipine zijn
andere pulmonale vaatverwijders (phosphodiesterase-5 remmers als
tadalafil, sildenafil) en β2-adrenerge agonisten (salbutamol). |
|
Ernstige klachten passend bij
hoogteziekte, diagnose niet duidelijk
|
Handelen alsof zowel longoedeem als
hersenoedeem aanwezig zijn (dus afdalen, en als medicatie zowel
acetazolamide, nifedipine XE "nifedipine" als dexamethason XE "dexamethason"
, naast eventueel zuurstof als boven) |
NB: De auteur wijst er op
dat de uit de geneeskunde steeds nieuwe inzichten voortkomen die bovenstaande
gegevens kunnen achterhalen. De auteur kan geen verantwoordelijkheid nemen voor
onjuiste informatie. Altijd bij de eigen huisarts of specialist informeren welke
medicijnen je mag gebruiken, en in welke dosis! |
