Alles over hoogteziekte
Ook in 2008: gezond klimmen en veel hoogteplezier!

Boekje Hoe blijf ik gezond in de hoogte: informatie voor toeristen over hoogteziekte.Te koop voor ongeveer 11,50 euro in de boekhandel (o.a. Bever) en via www.kit.nl

Boek Hoogteziekte: voor artsen en andere deskundigen. Bestellen bij de auteur via hoogteziekte@hotmail.com (50 euro)

Laatste bewerkingsdatum: 21-06-2008

Hierna het belangrijkste over het gebruik van geneesmiddelen om hoogteziekte te voorkomen.

In de bergsport is het middel acetazolamide (Diamox®) als medicijn om hoogteziekte te voorkómen populair aan het worden. Maar het blijft een geneesmiddel, met bijwerkingen en niet voor iedereen geschikt. Het routinematig gebruik van moet worden ontraden. In zeldzame gevallen  is het gebruik ervan te overwegen. Ook dan kan het echter nooit de maatregelen die je in de eerste plaats moet nemen vervangen! Dus: vertrouw nooit op het geneesmiddel alléén. 

Bij uitzondering kan het middel in de volgende situaties in overleg met een arts kortdurend worden gebruikt:

1. Als je linea recta invliegt op een hooggelegen gebied (boven 2500 meter) en door bijzondere omstandigheden bent gedwongen om dan binnen een of twee dagen, zonder enige rust of acclimatisatietochten, naar grotere hoogten te klimmen, is het te overwegen dit middel tijdelijk te gebruiken. Dit is een situatie die je als toerist zou kunnen en moeten vermijden. Hetzelfde kan worden gezegd van een zeer snelle stijging, bijvoorbeeld van zeeniveau tot boven 3500 meter in één dag, deels of geheel via mechanisch transport, terwijl je niet geacclimatiseerd bent. Niet doen, maar als het toch moet (van wie?), dan kan het preventief gebruik van acetazolamide nuttig zijn. Als je onder 2500 meter blijft of dezelfde dag weer naar het startniveau afdaalt, is het gebruik absoluut onnodig. Je gebruikt in deze uitzonderingsgevallen acetazolamide als tablet van 250 mg; een gebruikelijke dosering is tweemaal per dag een tablet. De helft hiervan heeft ook al een aantoonbaar effect (met minder bijwerkingen), maar voorlopig wordt internationaal toch 2 maal 250 mg nog aanbevolen. Een acceptabel compromis is om s'-morgens 250 mg en s'-avonds 125 mg te slikken. Het effect is weliswaar niet onderzocht, maar zal zonder twijfel dicht bij het effect van twee maal 250 mg liggen. Het voordeel is: minder plassen in de nacht en dus beter slapen. Je moet met Diamox beginnen de dag vóór je invliegt of begint te klimmen en je kunt er weer mee stoppen als je een dag op je maximale hoogte bent en klachtenvrij, of als je stijgsnelheid weer onder de 300 m per dag is gedaald en je bent klachtenvrij. 
Als je de eerste dagen van je tocht zeer geleidelijk (300 meter of minder per dag) klimt, en pas daarna op een (zeer) hoge stijgsnelheid overgaat, begin je pas een dag vóór de snelle stijging te slikken. Reis je per bus of auto vanuit ‘laagland’ over zeer hoge passen, begin dan een dag vóór de reis met het middel, ook al is je eindbestemming weer lager dan de passen die je over moet. Het middel is alleen op recept, via je huisarts, te verkrijgen. Het is voor deze indicatie overigens in Nederland niet geregistreerd (wel door de US Food and Drug Administration). Wees dus niet verbaasd als je huisarts, die verantwoordelijk is voor zijn recepten, weigert een recept uit te schrijven.

2. Als je in het verleden ondanks de nodige maatregelen toch last van ernstige hoogteziekte hebt gehad (dus niet alleen maar wat hoofdpijn en misselijkheid) en je kunt niet zonder een vakantie in de bergen, dan is het preventief gebruik van acetazolamide ook te overwegen. Het gebruik geeft overigens geen garantie dat je niet toch ziek wordt! Denk nooit dat je door gebruik van acetazolamide ook wel sneller dan aanbevolen kunt stijgen, want dan zou je wel eens van een koude kermis thuis kunnen komen. Je moet je echter in de eerste plaats afvragen of er geen aantrekkelijke alternatieven op een wat lager niveau voor je zijn.

Overige medicijnen

Naast acetazolamide wordt in de literatuur regelmatig aandacht besteed aan andere medicijnen die acute hoogteziekte, longoedeem of hersenoedeem kunnen voorkomen. Omdat zulke middelen voor toeristen niet aan te raden of zelfs af te raden zijn besteden we er hier geen aandacht aan. Er zijn enige onderzoeken verschenen waarin het natuurgeneesmiddel Ginkgo Biloba, in de handel als gezuiverd extract van de bladeren van de ginkgo-boom, eigenschappen wordt toegeschreven die hoogteziekte helpen voorkomen. De gebruikte dosis is dan ongeveer 120-160 mg extract tweemaal daags. Bijwerkingen in deze dosis zijn niet te verwachten. De werking staat echter niet vast, er zijn ook onderzoeken waaruit geen effect van dit middel kon worden geconcludeerd. Begin 2004 is een grote studie gepubliceerd waaruit blijkt dat van Ginkgo Biloba geen beschermende werking uitgaat. Voorlopig dient men dit middel dus niet als een effectief product tegen hoogteziekte te beschouwen. Dit zelfde geldt ook voor soms genoemde middelen als coca, knoflook, en andere anti-oxydanten.

U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website verzenden aan hoogteziekte@hotmail.com
Laatst bijgewerkt: 21 June 2008