Start Omhoog Feedback Zoeken

 Alles over hoogteziekte
Ook in 2010: gezond klimmen en veel hoogteplezier!

  Laatste update: 27 december 2009

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoogteziekte ontstaat door een tekort aan zuurstof op hoogtes boven de 2000-2500 meter. Het lichaam heeft tijd nodig om zich aan die 'vijandige omgeving' aan te passen, en als die tijd niet gegeven wordt krijg je klachten: hoofdpijn, misselijkheid, benauwdheid. In ernstige gevallen kan zich vocht in de longen en/of de hersenen ophopen. Als je dan geen maatregelen treft, is de kans op overlijden groot. Over wat je er aan kan doen om niet ziek te worden, of als je het toch wordt, om het te overleven, gaat deze website. In 2 boeken kan de lezer zich verder op de hoogte stellen.

1. Boekje Hoe blijf ik gezond in de hoogte: informatie voor toeristen over hoogteziekte.Te koop voor ongeveer 11,50 euro in de boekhandel (o.a. Bever) en via www.kit.nl. Dit boekje is geschreven voor toeristen en reisleiders.

2. Boek Hoogteziekte: theorie en praktijk. Dit boek is geschreven voor artsen en andere deskundigen die het naadje van de kous willen weten. Bestellen bij de auteur via hoogteziekte@hotmail.com (50 euro)

 

 

 

Laatste bewerkingsdatum: 27-12-2009

 

 

Achtergrondinfo

Hoogteziekte wordt veroorzaakt door tekort aan zuurstof in het lichaam. Het percentage zuurstof in de ons omringende lucht is ongeveer 21; dat percentage is onafhankelijk van de hoogte waarop we ons bevinden. Ook lucht heeft een gewicht: de luchtdruk, aangeduid in millimeter kwik barometerdruk (mm Hg). Op zeeniveau wordt de lucht samengeperst door de luchtkolom erboven, waardoor hij comfortabel ‘dik’ is. Echter, bij het toenemen van de hoogte daalt door de afname van het gewicht van de luchtkolom erboven de luchtdruk, de lucht wordt ‘dunner’ en bevat minder moleculen zuurstof. Rond de evenaar hangt in de stratosfeer een grote massa koude lucht, die op de luchtkolom eronder drukt. Daardoor wordt de luchtdichtheid  op hoogten tussen 2 en ongeveer 14 km er hoger dan op grond van de normale berekeningen mocht worden verwacht. Verder van de evenaar verwijderd is de koude luchtmassa niet meer aanwezig en kan deze dus geen invloed meer uitoefenen op de luchtdichtheid eronder. Dus, hoe verder de te beklimmen berg van de evenaar afligt, hoe lager de luchtdruk op een bepaalde hoogte is en hoe minder zuurstof beschikbaar is op diezelfde hoogte. 

Doordat minder zuurstof wordt opgenomen, daalt over een hoogteverschil (0-4500 m) de hoeveelheid zuurstof in de slagaderen (de slagaderlijke zuurstofspanning: PaO2) van 94 tot ongeveer 50 mm Hg en de aan het hemoglobine gebonden hoeveelheid zuurstof (de verzadigingsgraad) daalt van 98% naar 78% (te meten met een oxymeter, zie foto). Omdat je lichaam ‘slim’ met die zuurstof omgaat door ervoor te zorgen dat er relatief meer zuurstof aan de hemoglobine in de rode bloedcellen wordt gebonden dan onder normale omstandigheden, pakt dit minder slecht uit dan je zou verwachten. Toch blijft het lichaam dezelfde behoefte aan zuurstof houden om normaal te kunnen functioneren en presteren. Om de zuurstofvoorziening op peil te houden past het lichaam zich aan de veranderde omstandigheden aan. Bij inspanning wordt de zuurstofbehoefte groter dus de combinatie van hoogte en inspanning is extra belastend.

 

 

Oorzaken van hoogteziekte: zuurstofgebrek: samenvattend overzicht

bulletStijgsnelheid te hoog
bulletAbsolute hoogte: hoe hoger hoe meer risico
bulletPersoonlijke gevoeligheid

 

Factoren die bijdragen aan (de ernst van) hoogteziekte

bulletFysieke inspanning en onvoldoende rust na (te snelle) stijging
bulletErnstig overgewicht
bulletDehydratie
bulletBepaalde stoornissen en ziekten

 

Acclimatisatie en stijgsnelheid

bulletBoven de 2500 meter: slaaphoogteverschil per dag maximaal 300-600 meter, per 1000 m stijgen een dag op hetzelfde niveau slapen
bulletBij voorkeur niet met mechanisch transport (vliegen, rijden, kabelbaan) de hoogtegrens van 2500 m passeren
bulletAls symptomen niet verdwijnen met eenvoudige symptoom-bestrijding: geleidelijker verder klimmen of niet verder stijgen
bulletAls symptomen verergeren ondanks symptoombestrijding: afdalen.

 

Behandeling van acute hoogteziekte

Milde vorm van hoogteziekte: symptomatische behandeling

bulletRust, ontspanning
bulletPijnbestrijding met eenvoudige analgetica
bulletEventueel anti-emetica
bulletEventueel acetazolamide XE "acetazolamide"

 

Ernstige vorm van acute hoogteziekte en hersenoedeem

  1. Afdalen, zuurstof (fles, hyperbare druktent) om patiënt in betere conditie XE "conditie"  te brengen voor afdaling
  2. Dexamethason
  3. Acetazolamide

 

Longoedeem

  1. Afdalen, zuurstof (fles, hyperbare druktent) om patiënt in betere conditie XE "conditie"  te brengen voor afdaling
  2. Nifedipine of een ander middel dat de pulmonale bloeddruk verlaagt

 

Diagnose onzeker, maar conditie XE "conditie"  slecht: behandelen als acute hoogteziekte én long- én hersenoedeem

  1. Afdalen, eventueel zuurstof (fles, hyperbare druktent) om patiënt in betere conditie XE "conditie"  te brengen voor afdaling
  2. Dexamethason, nifedipine  XE "nifedipine" en acetazolamide

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website verzenden aan hoogteziekte@hotmail.com
Laatst bijgewerkt: 27 December 2009