De risico's om hoogteziekte op te lopen zijn afhankelijk van
3 factoren:
1. Te snel omhoog willen lopen
en niet dezelfde dag weer omlaag gaan maar direct hoog slapen
- Snel (bijvoorbeeld in één dag) stijgen van zeeniveau naar hoogten boven
ongeveer 2500 meter, of boven die hoogte sneller stijgen dan 300 meter per dag
(slaaphoogte) zonder rustdagen in te lassen bevordert hoogteziekte.
- Hoe hoger je slaapt na een (te) snelle stijging, hoe groter de kans op
hoogteziekte.
- Zware lichamelijke inspanning bevordert hoogteziekte, door de dan extra grote
zuurstofbehoefte. Vaak zien we dit bij fitte personen, die juist door hun goede
conditie te snel omhoog klimmen en daardoor in de problemen raken.
- Hoge omgevingstemperatuur verergert klachten van hoogteziekte, door het dan
soms extreme vochtverlies.
- Zeer lage omgevingstemperatuur idem, door warmteverlies en door vochtverlies
via de ademhaling omdat de omgevingslucht dan erg droog is. Per 1000 meter
stijgen daalt de luchttemperatuur met gemiddeld 6,5 graden Celsius.
- Onvoldoende drinken leidt tot uitdroging en dat verergert klachten van
hoogteziekte.
- Ziekten die men al had vóór de beklimming kunnen soms hoogteziekte
versterken of tot complicaties leiden. Met name sommige hart- en longziekten,
maar ook andere ziekten zijn hier van belang. Sommige medicijnen kan men beter
niet gebruiken, dus altijd vooraf de arts raadplegen.
- Roken op hoogte bevordert hoogteziekte, doordat dan de zuurstofafgifte van het
hemoglobine naar de weefsels wordt verminderd.
- Gebruik van alcohol versterkt klachten van hoogteziekte, ook tijdens
rustpauzes van de tocht, aangezien alcohol de urineproductie verhoogt en
daardoor je vochtbalans verstoort.
2. Persoonlijke aanleg
Het is vrijwel
zeker dat aanleg en erfelijkheid van invloed zijn op de kans op hoogteziekte.
Voor longoedeem is dat het meest waarschijnlijk. Bij sommige dieren, zoals de yak die op de hoogvlakte in Tibet leeft, is
aangetoond dat ze in de loop van de evolutie genetisch zijn aangepast aan de
hoogte. Bij mensen ligt dat gecompliceerder, maar zeker is dat erfelijkheid een
rol speelt. Helaas is het niet mogelijk met een eenvoudige test na te gaan wie
wel en wie niet gevoelig is. Wel kun je stellen dat jouw kans op hoogteziekte
groter is dan gemiddeld als je de ziekte bij een eerdere beklimming hebt
opgelopen ondanks dat je niet te snel naar boven bent gegaan. Voor
bijzonder gevallen ('Everest'beklimmers, militaire doelen, gidsen, werknemers
die op hoogte moeten werken) zijn wel testmethoden beschikbaar die in min of
meerdere mate kunnen voorspellen of iemand tegen de hoogte kan, maar dat zijn
dure testen, niet weggelegd voor de gemiddelde toerist. Dus: "The proof of
the pudding is in the eating!"
3. Inspanning
Inspanningen, vooral na
een snelle stijging, verhogen de kans op hoogteziekte. Een of twee dagen rust
ingelasten is vaak verstandig.
4. Overgewicht
Recente gegevens wijzen
op een extra risico op hoogteziekte voor te dikke mensen (BMI boven de 30)
